Illoqarfiit ilusaat aamma innuttaasut nikerarnerat

Illoqarfiit ilusaat

Kommunimi inuit najugaqassusaat imaappoq illoqarfiit sisamat aamma nunaqarfiit 8-it, katillugit 6.500 missaanni inoqartut. Illoqarfiit aaqqissuunneqarput Aasiaat pingaarnertut qitiusumillu allattoqarfittut inissilluni, kiisalu Kangaatsiaq, Qasigiannguit aamma Qeqertarsuaq nunaqarfinnut illoqarfittut qiterisaqarfinngorlutik. Illoqarfiit nunaqarfiillu amerlanerit Qeqertarsuup (Disko) aamma Qeqertarsuup Tunuata kujasinnerusortaani eqiterussimapput.

Aasiaat Qeqertarsuup kangerliumarngata kujataata kitaani inississimasoq kommunimi illoqarfiit annersaraat 3.100-inik inuttaqartoq. Inuussutissarsiut pingaarneq tassaavoq aalisarneq aalisakkanillu tunisassiorneq, aammali Aasiaat illoqarfittut ilinniartoqarfiusutut pingaaruteqarput, kiisalu takornariaqarnermik inuussutissarsiorfittut annertusiartuaarlutik. Aasiaat nunaqarfittai tassapput Akunnaaq, Ikamiut aamma Kitsissuarsuit.

Qasigiannguit illoqarfiuvoq akunnattumik angissusilik 1.100-it missaannik inoqartoq taannalu Qeqertarsuup kangerliumarngata kujataatakangiatungaani inissisimalluni. Illoqarfimmi piniarneq aamma aalisarneq pingaarnertut inuussutissarsiutigineqarput kisiannili aamma takornariaqarnermi sullissinikkut peqataallutik.

Kommunip illoqarfii minnerit tassaapput, Qeqertarsuaq aamma Kangaatsiaq. Qeqertarsuaq Qeqertarsuarmiippoq 850 missiliorlugit innutttaqarluni. Kangaatsiaq Davis’ip Imartornganut sammisoq kommunip illoqarfiisa kujallersaat 550 missiliorlugit innuttaqartoq. Illoqarfiit taakkua aalisarnermik piniarnermillu inuussutissarsiuteqarfiupput, aammattaarli takornariaqarneq aqqutigalugu, qajartortitsinernik, qimussertitsinernik, qaqqani pisuttuartitsinernik, angallatinik angalaarnernik, umiarsuarnik takornariartaatinik, nunaqarfinni takusassarsiortitsinernik il.il., ingerlatsiviulluarlutik.

Qeqertarsuup nunaqarfittaraa Kangerluk, Kangaatsiaq sisamanik nunaqarfittaqarpoq (Attu, Iginniarfik, Ikerasaarsuk aamma Niaqornaarsuk).

Ilulissat kangerluanni takornariaqarnermi ineriartortitsineq pitsaasoq aammattaaq Kommune Qeeqertalimmut sunniuteqarpoq Kangerluup orninnissaanut kajuminnerulersitsisuummat kiisalu Ilulissani mittarfik nutaaq aamma nunatta avannaanut tamarmut nukiitorsaasussaasoq.

Innuttaasut ineriartornerat

Kommune Qeqertalimmi innutaqassuseq

2014-miilli kommunimut pilersaarut digitalisererneqarmalli kisitsisit ineriartorsimaneranik takussutissiivoq.

Nuna tamkkerlugu kisitsisit

Ulloq 01.01.2025 Kalaallit Nunaata innuttaasa 10,5%-ngajai Kommune Qeqertalimmi najugaqarput.

Ulloq 01.01.2025 Kommune Qeqertalimmi innuttaasut 5.969-nik amerlassuseqarput.

 

Inoqarfinni innuttaasut agguataarneri imaapput:

Inoqarfik: Aasiaat 2.992-nik innuttalik kommunip katillugit innuttaasa 50,1%-ii.

Inoqarfik: Qasigiannguit 961 innuttalik kommunip katillugit innuttaasa 16,1%-ii.

Inoqarfik: Qeqertarsuaq 799 innuttalik kommunip katillugit innuttaasa 8,1%-ii.

Inoqarfik: Kangaatsiaq 481 innuttalik kommunip katillugit innuttaasa 8,1%-ii.

Inoqarfiiit: Akunnaaq, Ikamiut, Kitsissuarsuit (Aasiaat) 185-nik innutaqartut katillugit kommunip innuttaasa 3,1%-ii.

Inoqarfiiit: Attu, Iginniarfik, Ikerasaarsuk, Niaqornaarsuk (Kangaatsiaq) 554-nik innuttaqartut katillugit kommunip innuttaasa 9,1%-ii.

Inoqarfik: Kangerluk (Qeqertarsuaq) 7-nik innuttalik katillugit kommunip innuttaasa 0,1%-ii.

 

Innuttaasut inoqarfinni Aasianni, Kangaatsiami, Qasigiannguani amma Qeqertarsuarni najugallit 88%-iupput, kingulliillu 12%-it inoqarfinni 8-ni Akunnaami, Ikamiuni, Kitsissuarsuarsunni, Attumi, Iginniarfimmi, Ikerasaarsummi, Niagornaarsummi aamma Kangerlummi najugaqarlutik.

Ineriartorneq

2014-mi ”illoqarfinni innuttaasut” 86%-iupput kiisalu”nunaqarfinni innuttasut” 14%-iullutik.

2014-miilli innuttaasut amerlassusaat 712-nik appariarsimapput 10% missaannut naapertuuttumik, akerlianik Kalaallit Nunaanni innuttaasut amerlassusaat piffissami tassani 0,3%-mik amerleriarsimallutik.

Appariaateqarneq inoqarfinni anginerusuni pisimavoq (inuit 483-it) aamma inoqarfinni mikinerusuni pisimalluni (inuit 229-it). 2024-miit 2025-mut inoqarfinni anginerusuni innuttaasut amerlassusaasa kinguariaataat 54-iuvoq kiisalu inoaqarfinni mikinerusuni 8-suni 35-iullutik.