Nunaminertanik atugassiinermi aalajangersakkat nalinginnaasut
Kommunimi pilersaarummi "aalajangersakkat pingaarnerit" tulliuttut aalajangersarneqarput, kommunimi tamarmut atuuttussat, tassa imaappoq Kommune Qeqertalimmi immikkoortortanut tamanut. Aalajangersakkat pingaarnerut atuutissapput pingaarnertut tunngavissanut aalajangersakkani aamma immikkoortortani ataasiakkaani Immikkoortortamut pilersaarutini aalajangersakkat nassuiaasersukkani allatut aalajangiisoqarsimatinnagu. Kommunalbestyrelsip pilersaarusiorneranut allaffissornerullu nunaminertanik atuinermik aqutsineranut aalajangersakkat pingaarnerit pituttuisumik atuutissapput pingaarnertut tunngavissanut aalajangersakkani aamma immikkoortortani ataasiakkaani Immikkoortortamut pilersaarutini aalajangersakkat nassuiaasersukkani allatut aalajangiisoqarsimatinnagu.
Kommunimut pilersaarummi aalajangersarneqassapput aalajangersakkat pingaarnerit aamma nunap immikkoortuini pilersaarutinut aalajangersakkat nassuiaasersukkat nunap immikkkoortuini pilersaarutinut, sanaartukkatigut iliuutsinut sinaakkutissanik tikkuussisut Nunaminertanillu aqutsinermi najoqqutarineqartussat.
Pingaarnertut aalajangersakkat
- Aalajangiiffigineqassapput pingaarnertut aalajangersakkat arlallit Pilersaarusiorneq aamma nunaminertat atorneqartarnerat pillugu Inatsisartut inatsisissaannik nalunaarut nr. 4, 25. januar 2024-imeersoq aallaavigalugu.
- Immikkoortortanut ataasiakkaani Pingaarnertut tunngavissanut aalajangersakkat pingaarnertut ilusilersuinermut ilaapput.
- Nunap immikkoortuinut aalajangersakkat nassuiaasersukkat Pingaarnertut tunngavissanut aalajangersakkanut akerliussanngillat.
Nunaminertanik atugassiinermi nunap immikkoortuinut pilersaarummi aalajangersakkat nassuiaasersukkat
- Inoqarfinni 500-nik sinnerlugilluunniit innuttalinni nunaminertanik atugassiinissat tunniunneqarnissaat pisinnaassappat nunap immikkoortuanut pilersaarummik suliaqartoqaqqaassaaq.
Inoqarfinni 500-t ataallugit innuttalinni nunap immikkoortuinut pilersaarutit suliarinngikkaluarlugit nunaminertanik atugassiissut tunniunneqarsinnaavoq.
Sumiiffiit aalajangersimasunut atorneqartussat
Sumiiffiit ilaannik killeqartitsineq aalajangersarneqartarpoq sumut atugassaanera pingaarneq naapertorlugu. Illoqarfiit aggornerisa ilaat atorneqarnissaminnut immikkoor-tinneqarput A-miit E-mut, asimili sumiiffiit ilaat taaguuserneqarput immikkoortunut K-miit O-mut. Makkununnga atugassanngortinneqarput:
A: Inissiaqarfinnut
B: Inuussutissarsiornernut umiarsualiveqarfinnullu
C: Sumiiffinnut qitiusoqarfinnut
D: Nunaminertat sanaartorfiunngitsut sunngiffimmilu ornittakkat
E: Teknikkimut atortut atortullu attaveqaateqarnermut tunngasut
K: Illuaqqanut, sunngiffimmi illunut il.il.
L: Immikkut ittumik sukisaarsarfiusinnaasunut
M: Uumasuutinut nunalerinermullu
N: Teknikkimut atortut
O: Nunaminertat sanaartorfiunngitsut
Sumiiffiit aalajangersimasunut atorneqartussat ataasiakkaat kiisalu sumiiffiit assigiin-ngitsunut atorneqartussat tamarmik nalinginnaasumik aalajangersaavigineqarput.
Sumiiffinnut A-miit E-mut aalajangersakkat nalinginnaasut
Sumiiffiit ilaannik killeqartitsineq aalajangersarneqartarpoq sumut atugassaanera pingaarneq naapertorlugu.
A: Inissiaqarfiit
Inissiaqarfiit tassaapput inissiaqarfiit pioreersut nutaallu. Ilusilersuinermi pingaarnermi nunat inissianut isikkumikkut assigiinngiiaartunut taakkunanilu ataatsimut atuiffiusinnaasunut, soorlu biilinut unittarfinnut, uninngaartarfinnut pinnguartarfinnullu, sanaartorfissiaapput.
Akuttunerusunik pukkitsunik inissialiornerit
Inissialiornerni ammasuni pukkitsunilu pineqarput ilaqutariinnut ataatsinut illut aamma ilaqutariinnut marlunnut illut/marloqiusat amerlanerpaamik marlunnik quleriit. Ilaqutariinnut ataatsinut illu tassaavoq inissiaq ataaseq, ilaqutariinnullu marlunnut illu/marloqiusaq marlunnik inissiartaqarpoq.
Inissialiornernut ammasunut pukkitsunullu naatsiiviliorfiusinnaasut, aneerasaartarfiliaa-sinnaasut qulisaanngitsut assigisaallu inissiamut atasut annerpaamik 50 m2 –isut angissusillit akuersissutigineqarsinnaapput.
Inissiamut ataasiakkaamut qanittutut garage-aliorsinnaaneq, carporte-liorsinnaaneq, quili-orsinnaaneq, naatitsiviliorsinnaaneq, illup iluani naatitsiviliorsinnaaneq, qulisamik aneerasaartarfiliorsinnaaneq assigisaannillu, ataatsimoortillugit 30 m2 –isut annertussusilin-nik sananissaq akuerineqarsinnaavoq, nunap ilaanut tamaanga sanaartornermut maleruagassani ungasissusissamik piumasaqaat eqqortinneqarsimappat. Illumut atasumik annerpaamik 50 m²-inik, tassannga 30 m²-it qulisaasinnaasunik, aneerasaarfiliortoqarsinnaavoq.
Nunamut, illunut aqqusinernullu killigititamut sanilit avammut eqqaamiunullu isikkivii ungasissusai periarfissaqarpata naatitsiviliornermut, aneerasaartarfiliornermut, biilit uninngasarfiliornermut quiliornermut il.il. nunaminertamik atuinissamut akuersissutit nalunaarutigineqartassapput.
Inissialiornerit akulikitsut pukkitsullu
Inissiat imminnut qanittut-pukitsut ima paasineqassapput: uiguleriiaat, imminnut atuumasut aamma illut uigulukuttut imminnut attuumasut quleriinnik pingasunik portunerpaaffillit, taakkua ima paasineqassapput: quleriit marluk tamakiisumik atorneqartut aamma qaliaq atorneqartoq ataaseq.
Inissialiornernut akulikitsunut pukkitsunullu naatsiiviliorfiusinnaasut, aneerasaartarfiliaa-sinnaasut qulisaanngitsut assigisaallu inissiamut atasut annerpaamik 25 m2 –isut angissusillit akuersissutigineqarsinnaapput.
Inissialiornernut akulikitsunut pukkitsunullu atasumik garage-aliorsinnaaneq, carport-ilior-sinnaaneq, quiliorsinnaaneq, naatitsiviliorsinnaaneq, illup iluani naatitsiviliorsinnaaneq, qulisamik aneerasaartarfiliorsinnaaneq assigisaannillu, 20 m2 –isut angissusilinnik sananissaq akuerineqarsinnaavoq, nunap ilaanut tamaanga sanaartornermut maleruagassani ungasissusissamik piumasaqaat aammalu sumiiffiup ilaanut aalajangersimasumut pilersaarummi sumiiffimmut tamaanga aalajangersakkat eqqortinneqarsimappata.
Nunamut, illunut aqqusinernullu killigititamut sanilit avammut eqqaamiunullu isikkivii ungasissusai periarfissaqarpata naatitsiviliornermut, aneerasaartarfiliornermut, biilit uninngasarfiliornermut quiliornermut il.il. nunaminertamik atuinissamut akuersissutit nalunaarutigineqartassapput.
Quleriinnik initalinnik inissialiorneq
Quleriinnik initalinnik inissialiornerit tassaapput illorsuarnik, quleriiaanik, blok-inik sanaartorneq kiisalu pingasunik quleriilinnik portunernilluunniit punkthuse -liorneq.
Akuleriinnik inissiaqarfik
Akuleriinnik inissiaqarfiit tassaapput nunap ilaa ammasunik-pukkitsunik, akulikitsunik pukkitsunik aammalu quleriinnik initalinnik sanaartorfik.
Naatsiiviit
Sumiiffiup atorneqarnerata sinneranut periarfissaqartutut akornutissaqanngitsutullu kommunalbestyrelsip nalilerpagu, sumiiffiullu ilaani initussuseq attanneqarsinnaappat, naatsiiviliorfiusinnaasunut akuersisoqarsinnaavoq.
Pinnguartarfiit
Inissialiornermi meeqqat pinnguartarfissaannut nunaminertanik immikkoortitsisoqassaaq. Nunaminertamik akuersissuteqarnermi piumasaqaataasinnaavoq inissiat atulinnginneranni pinnguartarfiliortoqarsimanissaa.
Inissiaqarfinni nunaminertat sanaartorfiunngitsut
Nunaminertat sanaartorfiunngitsut siunertanut allanut atugassiaanngitsut, sanaartorfiu-sussaanngitsutut ataatsimoorussamik atugassatut aaqqissuunneqarsinnaapput.
Nunaminertanik sanaartorfiunngitsunik atuinermut Kommune Qeqertalik umiatsialivi-usinnaasu kiisalu qitsuuteqarnermut qimmeqarnermullu malittarisassiat ileqqoreqqusallu qaqugukkulluunniit atuuttut atuupput. Containerinik inissiinissamut aalajangersakkat nunaminertamik akuersissuteqarnermi aaqqiivigineqassapput.
Inissiaqarfinni pisut allat
Sumiiffinni inissiaqarfiusussani najugaqarfinni ingerlanneqarsinnaasunik suliffeqarfinnik ingerlatsisoqarsinnaanera kommunalbestyrelsip akuerisinnaavaa, piumasaqaatit tulliuttut naammassineqarsimagaangata:
- Suliffeqarfik ingerlanneqassaaq sumiiffiup najugaqarfiuneranik allanngortitsisuun-ngitsumik, soorlu allagartalersuinikkut qaammaqqusersugaaneratigullu.
- Suliffeqarfik qanittumini najugalinnut ajoqusersuissanngilaq, soorlu putsumik tipi-millu akornusersuinernik
- Suliffeqarfik biilit unittarfiannik suli annerusumik malunnaatilimmik pisariaqartitsinermik kinguneqartitsissanngilaq
- Suliffeqarfik sumiiffimmi meeqqeriviliornissamut akornutaassanngilaq.
Nunaminertanut pilersaarutit aamma kommuneplaninut ilassutit pisoqqat qanorluunniit aaliangersagartaqaraluarpata, pissutsit qulaatungaani allassimasut aallaavigalugit, nunaminertani inissiaqarfiusuni inuussutissarsiutinik pilersitsisoqarsinnaavoq.
Inissiaqarfinnut ilanngunneqarsinnaapput nunaminertat sanaartorfiunngitsut, inissiani najugallit katersuuttarfii, illut ataatsimoorfissat, meeqqanik paaqqinnittarfiit, pisiniarfik qanittumiittoq aamma sumiiffimmi teknikkikkut pilersuissutaasussanut atortulersuutit.
Inissiaqarfinni inissiamut ataasiakkaamut tikiussinnaanissap naleqquttuunissaa qulakkeer-neqarsimassaaq, ilaatigut imermik pajunneqartarneq eqqaaviillu imaartarnissaat eqqarsaati-galugit.
B: Sumiiffiit inuussutissarsiornermut atorneqartut umiarsualiveqarfiillu
Sumiiffiit inuussutissarsiornermut atorneqartut aammalu sumiiffiit inuussutissarsiornermut umiarsualivittullu atorneqartut immikkoortinneqassapput. Sumiiffinnut B-tut taaneqartartunut marluusunut assigiissutaavoq, aqqusinermut pingaarnermut toqqaannartumik appakaassinnaanermik pisariaqartitsineq.
Sumiiffiit inuussutissarsiornermut atorneqartut
Sumiiffiit inuussutissarsiornermik siunertaqarfiusut atorneqarsinnaapput allaffinnut, entreprenørit suliffeqarfiutaannut, toqqorsivinnut pakhusinullu, assassorluni sulianut, sullisinnut, sanaartornernut, assartornernut, suliffissuarnut, inissititerinernik ingerlatsivinnut, niuertunik pilersuinernut teknikkimullu atortunut.
Sumiiffiit inuussutissarsiornermut atorneqartut umiarsualiveqarfiillu
Sumiiffiit inuussutissarsiornermut aamma/imaluunniit umiarsualiveqarfittut atortussatut siunertaqartut allaffinnut, entreprenørit suliffeqarfiutaannut, toqqorsivinnut pakhusinullu, assassorluni sulianut, sullisinnut, sanaartornernut, assartornernut, suliffissuarnut, inissititerinernik ingerlatsivinnut, niuertunik pilersuinernut, talittaarfinnut og pieranlæg –inut, amutsivinnut, terminalini sulianut teknikkimullu atortunut atorneqarsinnaapput.
Putsup, nipip, pujoralaap tipiullu ajoqutaasinnaanerisa killilersornissaanut iliuuseqartoqarsimassaaq.
Sumiiffinni B-ni suliffeqarfiit sumi inissisimanissamut immikkut ittumik piumasaqaatitalinnut pilersinneqarsinnaapput, soorlu suliffeqarfiit mingutsitsisuusut (suliffeqarfiit immikkoortup 5-ip ataani inissisimasut). Pisuni tamani avatangiisimut sunniuteqarsinnaasunik pinaveersimatitsisunik iliuuseqartoqarsimassaaq, soorlu imeq igitassaq, uuliamik, akuutissamik aammalu saviminissamik igitassamik toqqorsinerit eqqarsaatigalugit.
Tamatuma saniatigut containerinik, atortunik aamma atortussanik il.il. inissititeriviliorto-qarsinnaavoq assigisaanillu, kisiannili inituunut, eqqaavittut allatullu atorneqassanatik.
C: Sumiiffiit qitiusoqarfiit sumiiffiillu ataatsimoorfissatut siunertaqarfiusut
Sumiiffiit qitiusoqarfiit
Sumiiffinni qitiusoqarfinni illoqarfinni suliaqarfiit ilanngunneqarsinnaapput, soorlu pisiniarfiit, aningaasarsiutigalugit suliaqarfiit (nittarsaassinernut suliffeqarfiit, suliffeqarfiit IT-mik ingerlatsiviusut, inatsisilerituut, illussanik titartaasartut, ingeniørit, illunik tuniniaasartut, kukkunersiuisut assigisaallu), nakorsiartarfiit (kigutilerisut, isikkanik suliaqartartut, tarnip pissusiinik ilisimasallit assigisaallu), sullissinerit, pisortat allaffii, inissiat, hotelit, neriniartarfiit, biilit unittarfii aamma teknikkimut atortut pisariaqartinneqartut assigisaallu. Avatangii-simut ajoqutaanngitsut inuussutissarsiornermik ingerlatsinerit aammattaaq ilanngunneqarsinnaapput, soorlu sulliveqarfiit assassornermillu ingerlatsiviit, toqqorsiviit, assartuinermik ingerlatsinerit assigisaallu.
Nunaminertat sanaartorfiunngitsut siunertanut allanut atugassiaanngitsut, sanaartorfiusus-saanngitsutut ataatsimoorussamik atugassatut aaqqissuunneqarsinnaapput ilusilerneqarsimassallutillu sumiiffiup inissisimaneranut atorneqarneranullu tulluartumik.
Ataatsimoorfissatut siunertallit
Ataatsimoorfissatut siunertallit tassaapput atuarfiit/atuartitsiviit, meeqqanut, inuusuttuaqqanut utoqqarnullu sullissiviit, oqaluffiit, pisortat allaffeqarfii, inissiat, piorsarsimassutsimut atorneqartussat, sunngiffimmi aammalu sukisaarsarfissatut siunertaqarfiusut, biilit unittarfii teknikkimullu atortut pisariaqartinneqartut assigisaallu.
Nunaminertat sanaartorfiunngitsut siunertanut allanut atugassiaanngitsut, sanaartorfiusus-saanngitsutut ataatsimoorussamik atugassatut aaqqissuunneqarsinnaapput ilusilerneqarsimassallutillu sumiiffiup inissisimaneranut atorneqarneranullu tulluartumik.
D: Nunaminertat sanaartorfiunngitsut, qasuersaarnissamik siunertaqarfiusut aamma sunngiffimmi ornittakkat
Nunaminertat sanaartorfiunngitsut
Nunaminertat sanaartorfiunngitsut tassaapput nunaminertat sanaartorfissatut atorneqar-tussaanngitsut sukisaarsarnissamillu siunertaqartunut atorneqartussat – soorlu nuna illoqarfimmut qanittoq, nunaminertaq tamanit atorneqarsinnaasoq, qorsooqqinneqarfik/naatsiivi-liarsuaq, qimmiliviit assigisaallu.
Nunaminertat sunngiffimmi qasuersaarnermilu atorneqartartut
Sunngiffimmi ornittakkanut atorneqartut makkununnga atorneqassapput, timersortarfiit, sisorartarfiit, umiatsianut nuannaariutinut talittarfiit, seqquusartarfiit, tupertarfiit, katersugaasiveqarfiit saqqummersitsiviillu, iliveqarfiit assigisaallu.
Sumiiffiit sanaartorfiunngitsut aamma sunngiffimmi ornittakkanut atorneqartussat allanik sanaartorfiussanngillat, taamaallaat sumiiffiup tamatuma atorneqarnissaanut ingerlanneqarnissaanullu pisariaqartunut. Tamanna akornutaassanngilaq pingaarnertut ataatsimut ilusiligaanermi aalajangersagaasut aqquserngit, aqqusineeqqat, ledninginut atortut teknikkimullu atortut ikkussuussat, soorlu attaveqatigiinnermut, sumiissusersiornermut, teknikki atorlugu nakkutilliiveqarfinnut ledningeqarfinnullu atortut, kiisalu atortoqarfiit minnerusut sumiiffiup aalisarnermut piniarnermullu atorneqarnissaannut kiisalu sukisaarsarnissamik siunertaqartut, piviusunngortinneqarnissaannut.
Nunaminertani D-ni aammattaaq hotel-iliornissaq illuaqqanillu illoqarfeeraliornissaq pilersaarusiorneqarsinnaavoq, takomariaqarneq eqqarsaatigalugu qasuersaarfissaqartitsinermut, aqquserniornermullu atatillugu.
Nunap tamatuma isikkua sukisaarsarfiusinnaanerallu allanngutsaaliugaassapput.
E: Teknikkimut atortut atortullu attaveqarnermut tunngasut
Sumiiffiit teknikkimut attaveqarnermullu atortoqarfiit amerlanertigut tassaasarput avata-ngiisinik illersuinermut inatsimmi imm. 5-imi pineqartut imaluunniit tassaasarlutik suliaqarfiit nunap tamatuma eqqaanut isumannaallisaanikkut ajoqusiiffiusinnaasut. Pisuni tamani avatangiisimut sunniuteqarsinnaasunik pinaveersimatitsisunik iliuuseqarfiginnittoqarsimassaaq, soorlu imeq igitassaq, uulia, akuutissaq aammalu saviminissaq igitassaq eqqarsaatigalugit.
Teknikkimut atortut
Sumiiffiit pineqarput teknikkimut atortut annerit, soorlu imeqarfiit, eqqaavissuit, anar-tarfinnik eqqaaveqarfiit, uuliamut tankeqarfiit, attaveqaateqarfiit, qaartiterutinut toqqorsiviit, ujaqqeriviit, ikuallaaviit assigisaallu.
Pilersuiveqarfinnut atatillugu (imeqarfiit, eqqaavissuit, anartarfilerineq il.il.) minnerusunik sanaartortoqarsinnaavoq sulisut oqquisimaarfigisinnaasaannik 20 m2 tikillugu angissusilinnik qaliaallu annerpaamik 6 meterinik portussusilinnik, sanaartornermi malittarisassani ungasissutsinut, aamma nunaminertap pineqartup pilersaarutitaani aaliangersakkat, malinneqarpata.
Immikkoortortani, teknikkikkut siunertanut atugassanngortitani soorlu eqqaavilerinermut assigisaannullu, nunaminertat sanaartukkallu ilusilerneqassapput immikkoortiterinermut atueqqiinermut, ikuallaaviliornermut aamma ingerlatanut illulianullu tamakkununnga attuumassuteqartunut.
Immikkoortortani, teknikkikkut siunertanut atugassanngortitani soorlu anartarfilerinermut atugassangortitani, nunaminertat sanaartukkallu imermut eqqakkamut, eqqiaanermut avammullu kuutsitsinermut atornertut, kiisalu ingerlatanut illulianullu tamakkununnga attuumassuteqartunut.
Tamanna timitalerneqassaaq immikkoortunut pilersaarutit atuuttut, maleruaqqusat assigisaallu, kiisalu aaliangersakkat immikkoortortamut pineqartumut tunngasut aamma malittarisassat (nunaminertanik agguaassinermut, sanaartornermi malittarisassat inatsisillu allat attuumassuteqartut) naapertorlugit.
Naalakkersuisut, Aatsitassaqarnermut inatsimmi §§ 46 aamma 47 naapertorlugit, akuersissutigisinnaavaat, sumiiffimmi aqquserniornermi sanaartornermiluunnit atugassanik, ujarattarneq, ujaqqanik piiaaneq, ujaraarartarneq assigisaannilluunnit katersuineq. Naalakkersuisut atuinermi atugassarititaasunik aaliangersaasinnaapput. Kommunalbestyrelsi nunaminertanik agguaassisinnaavoq Malittarisassat naapertorlugit.
Attaveqarnernut atortut
Sumiiffiit pineqarput attaveqarnernut atortoqarfiit annertuut, soorlu mittarfiit, heliportit, umiarsualivinni atortut ikkusimasut, aqqusinniat annertunerit, sullorsualiat, majuartaatit nivingasut assigisaalu.
Sumiiffinnut assigiinngiiaartunut atugassianut malittarisassat nalinginnaasut
Killeqarfiit piumasaqaateqarfiusut
Killeqarfiit piumasaqaateqarfiusut oqartussanit susassaqartunit aalajangersaavigineqassap-put, teknikkimut atortut illersorneqarnissaat pillugu imerluunniit imissaq illersorniarlugu.
Sumiiffiit imermik katersuiviusut, attaveqaatinut napparussuit, qaartiterutaasiviit, tankeqarfiit, umiarsualiviit, timmisartoqarfiit, heliportit il.il. eqqaannut iseqqusaannginnermik killeqarfiliinerit isumannaallisaanerluunniit pissutigalugu killeqarfiliinerit pillugit aalajangersakkat ataqqineqartussaapput. Nunap ilai killeqarfinnut pineqartunut tunngasut sanaartorfigineqaqqusaanngillat siunertanulluunniit allanut atoqqusaanatik, aatsaalli taamaaliortoqarsinnaalluni oqartussaasumit akisussaasumit immikkut akuersissummik pissarsisoqarsimagaa-ngat. Ingerlatsinermut atortut pisariaqartinneqartut tassani pineqanngillat.
Nunap ilai killeqarfinnut pineqartunut tunngasut taamaallaat sanaartorfigineqarsinnaapput siunertanulluunniit allanut atorneqarsinnaallutik, oqartussaasumit akisussaasumit akuersis-summik pissarsisoqarsimagaangat.
Nunap ilai tamarmik immikkut killissalersorneqarnerat pilersaarutit ilusiligaanerini pingaarnermi aamma sumiiffiup ilaanut pineqartumut aalajangersakkani pingaarnerni takuneqarsinnaapput.
Nunaminertanut killilersuutitalinnut paasissutissat annertunerusut Asiaq-mut saaffiginnilluni pissarsiarineqarsinnaapput, qulequttallu aalinagersimasut uni takuneqarsinnaapput www.nunagis.gl.
Atorneqarnera
Sumiiffiit ilaat tamarmik immikkut pingaarnertut atorneqarnissaminnut aalajangersaavigi-neqassapput. Siunissami nunaminertamik atuineq pilersaarutip ilusiligaanerani aalajanger-sakkat malillugit pissaaq, sumiiffiillu ilaasa immikkuutitaarlutik atorneqarnerinut, allanut atornissaat naak akuersissutigineqaraluarpalluunniit, siunertamut pingaarnermut atorneqar-nissaasa aalajangiusimaneqarnissaa atuuppoq.
Kommunalbestyrelsip nunaminertamik akuersissuteqarnerminut atasumik piumasaqaatit ersarinnerusut aalajangersarsinnaavai aammalu nunaminertat atorneqalernissaannut atornissaannullu piumasaqaateqarsinnaallutik.
Nunaminertap atorneqarneranik allanngortitsisoqarniaruni, nunaminertamik atuinissamut nutaamik qinnuteqartoqassaaq.
Nunaminertat sanaartorfiunngitsut
Illoqarfinni nunaqarfinnilu nunaminertat illuliornernut atortunulluunniit atorneqartussaan-ngitsut, aammalu siunertanut allanut nunaminertamik tunineqarnermut ilaanngitsut, nunaminertatut sanaartorfiunngitsutut ingerlanneqassapput. Nunaminertat sanaartorfiunngitsut allanngortinneqassanngillat isikkuimmissulluunniit isikkoqassallutik aammalu saligaatsuussallutik, atortulersugaanatik, ilitsiviunatik eqqagaqarnatillu. Igitanik ikuallaasoqassanngilaq, nunaminertallu sanaartorfiunngitsut atorneqarnerat allanut ajoqutaassanngilaq.
Kikkulluunniit nunaminertani sanaartorfiunngitsuniissinnaanerat qulakkeerneqassaaq.
Nunaminertat, sanaartornernut atortulersuinernullu atorneqarallarsimasut, iluarseqqinneqassapput pissuseqqaamissullu iluarsineqassallutik.
Nunaminertap sanaartorfiunngitsup inissisimaneranut illoqarfiullu iluani qanoq isikkoqar-neranut tulluartumik ilusilerneqarnissaa kommunalbestyrelsip aammattaaq piumasaqaatigi-sinnaavaa.
Nunaminertat sanaartorfiunngitsut eqqaanni inuussutissarsiummik ingerlatsivinnut atatillugu 1,8 meterit angullugit portutigisunik ungaluugalersuinissamut nunaminertamik akuerineqar-neq qinnuteqarnerup kingorna nalunaarutigineqassaaq. Ungaluukkat qisunnik sanaajussapput saviminermilluunniit ungerutissiamik sanaajussallutik. Nunaminertamik atuineq avatangiisinut ulorianaatilittut akornusersuisutulluunniit nalilerneqarpat, kommunalbestyrelsi ungaluleeqqusisinnaavoq.
Illut eqqaanni nunaminertap agguaanneqartup iluani naatsiviit/nunaminertat arlaannut atugassat ungaluukkerneqarsinnaapput, ungaluukkaanik qisunnik sanaanik 1,2 m angullugu portussusilinnik, imaluunnit ungaluugassianik ungerutissianik saviminiusunik portunerpaamik 1,8 meterinik.
Nunap ilusaanik naleqqussaaneq sukkallu portussusaat
Sanaartorfiit nutaat nunap ilusaanut pioreersumut sapinngisamik naleqqussarneqassapput. Nunap ilusaanik allanngortitsineq aatsaat pisinnaavoq, sanaartukkap teknikkikkut aningaa-saqarnikkullu illersorneqarsinnaasumik naammassineqarsinnaaneranut taamaaliorneq pisariaqartinneqarpat. Nunap ilaata paqqertinneqarnissaa pillugu nunap ilusaanik naleqqussaanissaq kommunalbestyrelsip taamaattoq nutaamik sanaartornermi piumasaqaatigisinnaavaa. Nunap ilusaata pissusissamisoortumik tamanna pisinnaatippagu taamaallaat naqqup-ataanik sanasoqarsinnaavoq.
Sukat toqqaviillu, init alliit nunamiit qutsinnerusumiitinniaannarlugit, pisariaqanngitsumik portuninngortinneqassanngillat. Immikkoortortap pilersaarusiornerannut atatillugu illut toqqaviisa nunamiit portunerpaaffissaannik aaliangersaasoqarsinaavoq.
Toqqaviit qisuit ersittut aamma sukat toqqaviusut illup isuiniittut saqqaaniittullu qaller-sorneqassapput qalipanneqarlutillu. Pisuni ataasiakkaani piumasaqaatigineqarsinnaavoq toqqaviit betonit sukaallu silammut iikkatut qallersorneqarnissaat illuliornerup kusanartumik inerneqarnissaa anguneqarsinnaaqqullugu.
Quleriit amerlassusaat aamma illut portussusaat
Quleriit amerlassusiligaanerisa “qaleriiaat” atorneqartut qassiunerinik paasineqassaaq, qaliatulluunniit isikkoqaraluarunik. Qulereeq qaliatut atorneqartoq taamaalilluni quleriittut ataatsitut isigineqassaaq. Init quleriit amerlassusaat ataani titartakkami takuneqarsinnaassutut nunaminertamut sanillersuullugit uuttortarneqassapput.
(toqqammavik: Innersuussut SBI 216: Illuliornermi malittarrisassat pillugit innersuussut 2008)
Illumi init quleriit tamarmik ini alleq ilanngullugu tamarmik quleriaat kisitsisaannut ilanngunneqassapput. Ini allermut aammattaaq qaliat atorneqartut aamma ilaatinneqassapput, nunamiit illup initaata natianiit 1 m-imit pukkinneruppat aamma naqqup iluisa qilaava nunamiit 1,25 m-imiit qaffasinneruppat.
Illup portunerpaaffissaa aalajangersakkani pingaarnerni immikkoortuni ataasiakkaani qaliata portussisissaatut annertunerpaaffissaatut taaneqarsimavoq (kiphøjde).
Naqqup ataa nunami assigiiaanngitsumik ilusilimmik inissisimasimappat pingaarnertut malitassaappat taamalilluni naqqup ataa nunaannarmut inissinneqarsimappat qulaani titartakkatut takutinneqartumitut naqqup ataata inissisimafffia manissumiinngippat taava illumi initut naatsorsuutigineqassanngilaq.
Aqqusiniliorfissat aqqusinniorfissamilu titarnerit
Sanaartorfiit nutaat aqqusinernut atanilerneqassapput naammaginartumillu aqqusinermut appakaassinnaaneq qulakkeerneqassaaq. Aqquserngit sisamanut immikkoortinneqarput:
- Aqquserngit angallaffiunerusut – illoqarfiup immikkoortuinik imminnut atatitsisut. Aqquserngit oqimaatsunit aqqusaartortuartunillu angallaffiupput. Pisuinnaat sikkilertullu immikkut aqquteqarput. Aqqusineq assiaqutsersugaanngilaq, sukkassuserlu akuerisaq akunnermut 40 imaluunniit 60 km-iuvoq.
- Aqquserngit angallaffiunnginnerit – illoqarfiup immikkoortuini najugaqarfinnik imminnut atatitsisut. Aqquserngit tamakku biilinik angallaffiusaqaat, oqimaatsunilli angallaffiuallaaratik. Pisuinnaat biilillu oqimaatsut immikkoorput. Aqqusineq assiaqutsersugaanngilaq atorneqarnissaminullu killilersugaasinnaalluni, sukkassuserlu akuerisaq akunnermut 40 imaluunniit 50 km-iuvoq.
- Sumiiffinni aqquserngit – taakku sumiiffiit ataasiakkaat aqqusineqarnissaannut qulakkeerisuuvoq tikikkuminartuuneq isumannaatsuutitsinerlu tamanút isiginiarneqarluni. Aqquserngit sumiiffimmut taamaallaat angallannermik isumaginniffiuvoq taamaasilluni annikinnerusumik annertunerusumilluunniit angallaffiuvoq. Angallassinerit tamalaartuupput immikkuutaarlutik. Sukkassuseq annerpaat tassaavoq 30 km/t.
- Aqquserngit matoqqasut – sumiiffiit ineqarfiillu ataasiakkaat, suliffeqarfiit, paaqqinnittarfiit niivertarfiillu taakkunani sullinneqarput annikitsuinnarmillu angallaffiullutik. Angallassinerit tamalaartuupput aaqqiiffigineqarsinnaallutik ”pinnguartarfittut sukisaarsaarfittullu” sukkanerpaaffiulluni 15 km/t.
Aqquserngit nutaat aqquserngit pilersaarusiorfigineqarneranni taamaallaat attavilerneqartariaqarput aqqusinernut pitsaassutsimikkut assingusunut taamatulluunniit isikkulinnut.
Aqqusiniliorfissat
Nunaminertat aqqusiniliorfissat tassaapput aqqusinermi ingerlavissiaq, ass. pisuinnarnut aqqusineq, kussineq, ledninginut aqqutit niffaajaaffiillu il.il. Aqquserngit nutaat – pissutsit immikkut ittut apeqqutaanngippata – imatut silissuseqassapput, nuna qalligaanngitsoq/kus-serngit ilanngullugit:
- Aqquserngit angallaffiunerit: 25 m
- Aqquserngit angallaffiunnginnerit: 16 m
- Najukkani aqquserngit: 10 m
- Aqquserngit matoqqasut: 6 m
Aqquserngit angallaffiunerit angallaffiunnginnerillu illoqarfimmut ataasiakkaamut sumiiffiit ilusiligaanerannut pingaarnermut kortimi takuneqarsinnaapput.
Nunaqarfinni nunaminertat aqqusinniassatut, illineqarfittut il.il. suliarineqassapput – pissutsit immikkut ittut apeqqutaanngippata – meterinik arfineq-pingasunik silissuseqarlutik, nuna qalligaanngitsoq/kusserngit assigisaallu ilanngullugit.
Aqqusinermiit sanaartorfissat killingi
Annikitsukkuutaat ilanngullugit aalajangersakkanik suliarinninnermi, pissutsit immikkut ittutut taaneqarsinnaasut apeqqutaanngippata, aqquserngit annerit atuarlugit sanaartorfissat killissaannik aalajangersaasoqassaaq aqquserngup qeqqaniit ungasissutsit tulliuttut malillugit:
- Aqquserngit angallaffiunerit: 15 m
- Aqquserngit angallaffiunnginnerit: 10 m
- Najukkani aqquserngit: 7,5 m
- Aqqusineq matoqqasoq: 3,0 m (illumut ataasiinnarmut aqqutaasoq)
Aalajangersakkani annikitsukkuutaat ilanngullugit suliaasuni aqqusinermiit sanaartorfissat killissaat qulaani taaneqartuniit silinnerit aqquserngup qeqqaniit ungasinnerusut aalajanger-sarneqarsinnaapput.
Sanaartorfissat killissaasa iluanni illuliortoqaqqusaanngilaq atortunilluunniit allanik sanaar-tortoqaqqusaanani aqquserngup ingerlanneqarneranut ajoqutaasinnaasunik, soorlu aputaajaanermut, iluarsaassinernut il.il.
Biilit unittarfii
Sanaartukkani atorneqartussanilu nutaani biilinut unittarfiit amerlassutsimikkut pisariaqar-tinneqartut suliarineqassapput. Kommunimut pilersaarummi annikitsukkuutaat ilanngullugit aalajangersakkani, najukkanut pilersaarutini assigisaannilu allatut allassimasoqanngippat, piumasaqaatit minnerpaat tulliuttut atuutissapput:
- Ilaqutariit ataatsit illui/illut uiguleriiaat namminneq unittarfillit: ineqarfimmut ataatsimut unittarfiit marluk
- Ilaqutariit ataatsit illui/illut uiguleriiaat ataatsimoorussamik unittarfillit: ineqarfimmut ata-atsimut unittarfik ataaseq
- Inissiat quleriinnik initallit: ineqarfimmut ataatsimut unittarfik affaq
- Kollegiat assigisaallu: ineqarfiit tallimaagaangata unittarfik ataaseq
- Sullissiviit: 50 m2-inngornerit tamaasa unittarfik ataaseq
- Allaffeqarfiit: 50 m2-inngornerit tamaasa unittarfik ataaseq
- Fabrikkit værksted-illu: 50 m2-inngornerit tamaasa unittarfik ataaseq
- Lagerbygninger: 100 m2-inngornerit tamaasa unittarfik ataaseq
- Neriniartarfiit assigisaallu: issiaviit qulinngorneri tamaasa unittarfik ataaseq
- Ulluinnarni atortussanik aamma assigiinngitsunik nioqqutillit niuertarfiit, kioskit grillbarillu: niuertarfiup 25 m2-inngorneri tamaasa unittarfik ataaseq
- Niuertarfiit inissaqarluartariaqartunik nioqqutillit: 100 m2-inngornerit tamaasa unittarfik ataaseq
- Sanaartukkat allat: Pisuni ataasiakkaani aalajangersaavigineqartassapput.
Biilit unittarfii sapinngisamik sanaartukkamut atortunulluunniit atasumik suliarineqassapput. Biilit uninngaartarfii sapinngiamik sinaakutserlugit killilerneqarsimassapput, imaarsaarneqartassallutik saligaatsuutinneqarlutillu.
Ataatsimoorussamik biilinut uninngaarfilioraanni biilit tallimat qaangerlugit uninngatitsiffiusinnaasumik, taava periarfissaqassaaq biilinut sarfatortunut sarfalersuutinik pilersitsilluni inissiinissamik.
Pisumi aalajangersimasumi biilinut unittarfeqarnissamik piumasaqaat nunaminertamik akuersissummi takuneqarsinnaavoq, tassani aamma piumasaqaatigineqarsinnaavoq sanaartukkap atorneqalinnginnerani biilinut unittarfiit qassit sananeqareersimanissaat.
Pisut immikkut ittut atuutsillugit biilinut unittarfinnut piumasaqaatip atorneqarnissaa kommunalbestyrelsip saneqqussinnaavaa. Aalajangersakkanut nalinginnaasunut naleqqiullugu piumasaqaat sukateriffigineqarsinnaavoq sakkukinnerulersinneqarsinnaalluniluunniit.
Illerngit pisuttuartunullu aqqutissiat
Illerngit isumannaallisarneqassapput, taamaalilluni illoqarfimmiit asimut, immap sikuanut piniariartarfinnullu pitsaasumik aqquteqarnissaq qulakkeerneqaqqullugu. Illoqarfinnut nunaqarfinnullu atuuttumi pingaarnertut ilusiligaanermut kortimi illerngit takuneqarsinnaapput.
Pisuttuartunut aqqutissiat, majuartarfiit aqqusineeqqallu imminnut atasut aqqusinernut atanilernissaat qulakkeerneqassaaq, taamaalillugit pisuttuartut sumiiffiit akornanni pisuttuarsinnaanngorlugit. Sumiiffiit ilusiligaanerannut pingaarnermut kortimi illoqarfinnut nunaqarfinnullu atuuttumi kortimi, pisuttuartunut aqqutissiat takuneqarsinnaapput.
Illinernik pisuttuartunulluunniit aqqutissianik atuinermut ajoqutaasinnaasut illut atortullu sanaartoqqusaanngillat allanilluunniit ikkussuisoqaqqusaanani.
Tikinneqarsinnaassuseq
Aqqusinernik, aqqutinik, illulianik sanaartukkanilluunniit allanik ilusilersuinermi innuttaasunut aqqutaasinnaa-sunik, sapinngisamik pittorluttunut innarluutilinnullu atoruminartuunissaat anguniarneqassaaq tamannalu mia-nerineqassaaq.
Annikitsukkuutaat ilanngullugit pilersaarummi kikkulluunniit assigiimmik tikitsisinnaanerat anguniarlugu aalajangersaasoqassaaq, tassunga ilaalluni utoqqaat innarluutillillu illoqarfiup iluani sumiluunniit angalasinnaanerat.
Teknikkikkut pilersuineq
Sanaartorfiit nutaat pisortat innaallagissamik pilersuiffiinut, ungsianiit kiassarnernut, imer-mik pilersuinermut kuuffinnullu aqquserneqarsimassapput, tamaku aqqutissaat pilersin-neqarnissaallu piareerneqarsimappata.
Kuuffinnut aqquserneqarnissaq suli periarfissaqanngikkallartillugu kommunalbestyrelsimit piumasaqaatigineqarsinnaavoq imermik igitassamut tankiliinissaq, imaluunniit avatangiisinut aalajangersaakkat imermillu igitassamik igitsinissamut malittarisassat atuuttut naapertorlugit allatut imermik igitassamik suliarinniffiusinnaasumik pilersitsinissaq.
Illumik piginnittup pisussaaffigaa imeq igitassaq maangannaq kuutsitaq sanilinut aqqusinerniluunnit aqqusineeqqaniluunniit angallattunut ajoqutaannginnissaa. Annanik avammut kuutsitsineq taamaallaat ingerlanneqarsinnaavoq, peqqinnissamut oqartussat kuuffimmut pineqartumut akuersissuteqarsimappata, avatangiisillu illersorneqarnissaa pillugu akuersissut pissarsiarineqarsimappat. Anartarfiit siparnit imaannik nunaannarmut talittarfinninngaanniilluunniit igitsineq inerteqqutaavoq, taamaallaat anartarfinnik kuisisarfinniit.
Uuliamik, benzinamik akuutissanillu nunaannarmut, kuuffitsigut kussinernulluunniit kueraaneq inerteqqutaavoq.
Nunap qaavani imeq, soorlu illup qaavanit kuuttoq, kuuffinnut tamanit atorneqartunut ingerlasunngorneqassanngilaq, kuuffilerneqassallunili illunut qanittumiittunut, aqqusinernut, aqqusineeqqanut nunaminertanullu sanaartorfiunngitsunut ajoqutaasussaajunnaarlugu.
Imermut, innaallagissamut kuuffinnullu aqqutit, TV-mut kabelit assigisaallu periarfissalinni assaanneqarsimassapput. Nunaminertaq kuuffiit aqqusaagaat sanaartorfigineqassanngilaq, tamatumunnga pissutsit immikkut ittut patsisigineqanngippata.
Ledningit aqqusinertigoorpata aqqusineeqatigoorpataluunniit qarsutsiffiusinnaasumik naleqquttumik, tummeqqanik, ikaartarfinnik assigisaannillu pilerneqassapput tamaani angallanneq qulakkeerivigineqaqqullugu. Tamakku eqqortinneqanngipppata ledningimik piginnittup ledningit allakkut ingerlasunngornissaat piumasarisinnaavaa. Ledningit aqqutaannik allanngortitsineq ledningimik piginnittumut aningaasartuutaassanngilaq, ledningimillu piginnittup maleruagassai malissallugit.
Illoqarfiup iluani immikkoortunik nutaanik pilersaarusiornermi sapinngisamik innaallagis-samut, imermut erngullu aqqutissaanut ikkuffinnik il. il. ikkussuisoqassaaq.
Eqqissisimatitsinermik aamma allanngutsaaliuinissamik soqutigisat
Nalinginnaasumik Eqqissisimatitsinermi piujuaannartitsinermilu soqutigisat pingaarnerit:
- Nuna tamakkerlugu eqqissisimatitat, nuna tamakkerlugu eqqissisimatitat aamma nunaminertat eqqissisimatitat pineqarput.
- Kommunimut pilersaarummut ilanngunneqassaaq.
- Illoqarfinni Sungaartumik Nalunaarsukkat tunngavigalugit aamma immikkoortut eriagisassartallit ilaapput kiisalu illut eriagisassat kommunimit toqqorneqartut.
Illunut aamma atortulersuutinut eqqissisimatitanut malittarisassat pingaarnerit:
- Nunatta Katersugaasivianit Allagaateqarfianiillu akuersissummik peqqaartinnani isaterneqassanngilaq, sanaqqinneqassanngilaq imaluunniit allanngortinneqassanngilaq.
- Illut eqqissisimatitat allattorsimaffiat Nunatta Katersugaasiviani Allagaateqarfianilu takuneqarsinnaapput.
Kommunimut pilersaarummi Illoqarfimmi aamma nunaqarfimmi immikkoortut eqqissisimatitat:
- Allanngortinneqassanngilaq.
- Eqqissisimatitsinermik oqartussaasunit pineqartunit akuersissuteqaqqaarani nunami, naasulersuinermi, sanaartornermi imaluunniit atortulersuutini allannguisoqassanngilaq.
- Immikkoortut eqqissisimatitat allattorsimaffiat Pilersaarusiornermut nassuiaat takuneqarsinnaavoq.
Illunik eqqissisimatitanik aserfallatsaaliuineq piginnittut akisussaaffigaat:
- Illunik eqqissisimatitanik aserfallatsaaliuineq piginnittoq akisussaasuuvoq.
- Allannguutit tamarmik (iluani silataanilu) Kingornussarsianut Siunnersuisooqatigiinniit akuersissuteqaqqaartariaqarput.
- Eqqissisimatitsisarneq aamma allatigut kulturikkut eriagisassanik kulturikkut kingornussatut illersuineq pillugu Inatsisartut Inatsisaat nr. 11, 19. maj 2010-meersumit immikkoortoq aqunneqarpoq.
- Nunatta Katersugaasivia aalajangiisinnaanermut oqartussaassuseqarpoq.
Sumiiffinnut illunullu eriagisassanut Immikkoortut illullu:
- Kommunimut pilersaarummi eriagisassaatinneqassapput ilanngunneqassallutillu.
- Namminersornerullutik Oqartussat nalunaarutaat nr. 31, 30. oktober 1991-imeersumit aqunneqarpoq (Allanngutsaaliuisussaanermik nalunaarut)
Makku immikkoortinneqassapput:
Immikkut eriagalugit allanngutsaaliortariaqartut:
- Kommune kommunimut pilersaarummi assigiissaartunik malittarisassanik aalajangersaassaaq.
- Allannguutit Namminersorlutik Oqartussanik akuerineqaqqaassapput.
- Killiliinerit kommunimik isumaqatiginninniarnerup kingorna Naalakkersuisunit aalajangersarneqassapput.
Sumiiffiit eriagisariaqartut:
- Kommune eriaginninnerup annertussusaanik aalajangersaassaaq.
- Nalinginnaasumik sanaartukkat 1950-1960-meersut.
- Killiliinerit kommunimik isumaqatiginninniarnerup kingorna Naalakkersuisunit aalajangersarneqassapput.
Illut allanngortinneri Sumiiffinni eriagisassani alliliinerit nutaanillu sanaartornerit:
- Sanaartukkat ilusaannut immikkuullarissusaanullu naleqqussarneqassaaq.
Aalajangersakkat Illunut eriagisassanut piumasaqaatit:
- Illut illuliortaaseq imaluunniit sanaartornermi teknikkikkut pitsaassutsit malillugit naliliiffigineqassapput.
- Ukiut kusanassusaaluunniit aallaaviginagit, kisianni piffissap pilersinneqarfia illullunniit ilusaa immikkuullarissoq aamma aallaavigineqassaaq.
- Kommunit aqutsinermut akisussaasuupput.
- Iluarsaassineq aserfallatsaaliinerlu ilusai, sananeqaatai atortuilu ataqqillugit suliarineqassapput.
Illoqarfinni Sungaartumik Nalunaarsukkat
Nuna tamakkerlugu peqqussut Killiffik aamma pingaaruteqassusaa:
- Nunatsinni nuna tamakkerlugu peqqussutitut atuutsissaaq.
- Illut sumiiffiillu eriagisassat attanneqarnissaannut malittarisassat.
- Illoqarfinnut tamanut Aningaasaqarnermut Pisortaqarfimmi 1990-imi saqqummersinneqarpoq.
- Kommunimut pilersaarutinut ilanngunneqarput NunaGIS-ilu aqqutigalugu pissarsiarineqarsinnaallutik.
Allannguutit atorunnaarsitsinerillu Allannguinermut atorunnaarsitsinermullu periuseq, tassani kommune:
- Sumiiffimmi killiffianik suussusiineq (Immikkut eriagalugit allanngutsaaliortariaqartut imaluunniit sumiiffik eriagisassaq).
- Kommunimut pilersaarutip allanngortinnissaanut siunnersuusiorneq.
- Immikkut eriagalugit allanngutsaaliortariaqartut Namminersorlutik Oqartussanit akuersissummik pissarsiniarneq.
- Tamanut tusarniaaneq ingerlanneqassaaq.
- Tusarniaanerit aaqqiissutillu kingornatigut allannguutinik akuersineq.
- Immikkut eriagalugit allanngutsaaliortariaqartunut Namminersorlutik Oqartussat inaarutaasumik akuersissutaannik pissarsiniarneq.
Ombudsmandi Ombudsmandip naliliinera (2013):
- Kommunip aalajangiinera imaluunniit nuna tamakkerlugu peqqussut aqqutigalugu eriagisassanngortitsisoqarsinnaavoq.
- Illoqarfinni Sungaartumik Nalunaarsukkat nuna tamakkerlugu peqqussutitut inatsisitut atuupput.
Immikkut akuersissuteqarnissamut kissaateqarneq Allanngutsaaliuisussaanermik nalunaarut aamma immikkut akuersissuteqarnissamut periarfissat:
- Namminersornerullutik Oqartussat nalunaarutaat nr. 31, 30. oktober 1991-imeersoq</1 immikkut eriagalugit allanngutsaaliortariaqarnerpaat illersorneqarnissaat pillugu kommunit peqquneqarsinnaapput.
- Immikkut akuersissuteqarnissamut aalajangersagaqanngilaq.
- Saneqqutsineq taamaallaat pisinnaavoq kommunimut pilersaarummut tapiliussaq aamma Naalakkersuisunit akuersissut aqqutigalugit.
Pilersaarusiornermut inatsit Immikkut eriagalugit allanngutsaaliortariaqartut:
- Pilersaarusiornermut inatsimmi (§ 20, imm. 5) aalajangersakkami piumasarineqarpoq:
- Eqqissisimatitaaneranut eriagisaaneranullu takussutissat (illut, atortulersuutit, sumiiffiit).
- Kulturikkut oqaluttuarisaanikkullu sumiiffiit eriagisassat.
- Eriagisassat pillugit aalajangersakkanit immikkut akuersissuteqarnissamut periarfissaqanngilaq.
- Kommunimut pilersaarummut tapiliussaq saneqqutitsisinnaavoq.
- Naalakkersuisut allannguisoqarnerani akerliliisinnaanermut pisinnaatitaapput.
Inatsisilerinermut aamma Nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut Immikkoortortaqarfik Eriagisassat pillugit aalajangersakkanik allannguinermi periutsit
- Inatsisilerinermut aamma Nuna tamakkerlugu pilersaarusiornermut Immikkoortortaqarfik Naalakkersuisut aalajangiitinnagit, ima iliussaaq:
- Naliliinernik pissarsissaaq ukuninnga:
- Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu.
- Inuussutissarsiornermut Naalakkersuisoqarfik.
- Sanaartortitsisut attorneqartut.
- Iluaqutissat akornutissallu nalilersorneri, taakkununnga ilanngullugu:
- Eriagisassap illuliarineqarnera, kulturikut oqaluttuassartaa aamma aningaasatigut pingaaruteqarnera (ass. takornariaqarneq).
- Illoqarfimmi aamma inuiaqatigiinni ineriartortitsinissamut pisariaqartitat.
- Naliliinernik pissarsissaaq ukuninnga:
Allat Illoqarfiup ilai eriagisariaqartut allat:
- Kommunimut pilersaarummi immikkoortunut taakkununnga isummertoqassaaq.
- Nalinginnaasumik sanaartukkat 1950-1960- ikkunneersut.
- Naalakkersuisut akerliliissuteqarsinnaapput.
- Allanngutsaaliuisussaanermik nalunaarummi § 3-mi immikkut akuersissuteqarnissamut periarfissaqanngilaq.
Qimmeqarneq
Kommunimut pilersaarummi asimi qeqertanik qimmeqarfiusussanik toqqaasoqassaaq (nunatat M-it) aammalu illoqarfinni nunaqarfinnilu qimmilivissat toqqarneqassallutik soorlu ilusilersuinermi qulliunerusumi takuneqarsinnaasut. Inissianut pioreersunut atatillugit nunatat qimmilivissatut aalajangersorneqarsinnaapput. Nunaminertat sanaartorfiunngitsut qimmiliviusinnaanngillat, aatsaalli nunap ilaanut tamaanga aalajangersakkani tamanna allassimappat. Sumiiffiit ilai, kommunimut pilersaarummi siunissami allamut atugassatut immikkoortitaasut, qimmilivittut atorneqarsinnaapput, sumiiffiup ilaata tamassuma sanaartorfigineqalernissaata tungaanut.
"Kommune Qeqertalik qitsuuteqarnermut qimmeqarnermullu maleruagassani" aalaja-ngersakkat qaqugukkulluunniit malinneqassapput.
Containerit
Inissiaqarfiusuni qitiusoqarfinnilu containeriliineq immikkut ittumik akuerineqarsinnaavoq. Akuersissut piffissamut aalajangersimasumuinnaq atuutsinneqassaaq. Containerip inissinneqarfigisaanut sumiiffimmut containerip qalliutaata, qalipaataata atorneqarneratalu tulluussarneqarnissaa piumasaqaataasinnaavoq.
Containerit inissiaqarfiusuni qitiusoqarfinnilu quitut assigisaatullu atorneqarnissaat kissaatigineqarpat kommuni akuersisimassaaq, containerillu quitut atorneqartussaagaangata qisummik qallerneqarsimassapput aammalu/imaluunniit ineqarfigisanut qalipaatigitinneqartut assinginik qalipanneqassalluni.
Kommunalbestyrelsi illoqarfinni containereqarfissanik toqqartuisinnaavoq, inuit suliffeqar-fiillu containerimik matusinnaasumik atuisinnaanngorlugit.
Containerinik inissititerisoqarsinnaavoq makkuninnga pisoqartillugu:
- Sanaartorfiup nalaa, nutaanik sanaartornerup nalaani sanaartorfimmiititsineq, illunik allanngortiterinermi/allilerinermi. Atuisinnaanngornermut akuersissutip nalunaarutigi-neqarneranut atasumik containerit kingusinnerpaamik taamaalisoqarnerani peerneqas-sapput.
- Nuunnermut ataatillugu sivisunerpaamik sap.ak. sisamani.
- Sumiiffinni inuussutissarsiummik ingerlatsiffiusuni suliffeqarfiup nammineq inissiiffissamini containerit 20 fod-itut angitigisut arfinillit angullugit amerlassusillit inississinnaavai, suliffeqarfiup illutaasa qalipaateqataanik containerit qalipanneqarsimagaangata.
Containerinik inissiinermi "Kommune Qeqertalik containerinik inissiinermut maleruagassat” atuuttut malinneqassapput.
Umiatsialiviit
Ukiuunerani umiatsialiviusinnaapput sumiiffiit inuussutissarsiornermik umiarsualiveqarnermillu siunertaqarfiusut, imaluunniit kommunimut pilersaarummi umiatsialivissatut aalaja-ngiunneqarsimasut. Ukiuunerani umiatsialiviusinnaapput ilaqutariit ataatsit illuisa eqqaat umiatsiamik illumillu piginnittoq ataasiugaangat, illumullu ataatsimut amerlanerpaamik umiatsiaq ataasiussaaq. Ukiuunerani umiatsialiveqarneq akuerineqarsinnaavoq illunik piginneqatigiinnut inissianulluunniit attartortinneqartartunut, inissiaatillit peqatigiiffiata/piginnittuata tamanna akuerisimappagu, aammalu suliffeqarfiup umiatsiaq pigisimappagu. Umiatsialiviit ikittunnguit eqqaassanngikkaanni nunaminertamik tunineqarnermik pisariaqartitsisarput, taamaallaallu piffissami aalajangersimasumi atuuttartunik.
Umiatsialiveqarnermi "Kommune Qeqertalik umiatsialivinnut maleruagassat” atuuttut malinneqassapput.
Umiarsualivinnut oqartussaaffeqarfik
Illoqarfinni nunaqarfinnilu tamani, atortulersuutinnik aalajangersimasunik peqarfiusuni, umiarsualivinnut oqartussaaffeqarfiit Naalakkersuisut toqqaaffiginikuuaat. Umiarsualivinnut oqartussaaffeqarfiit assigiinngiiaartumik annertussuseqartunik, nunami imaanilu, suliassaqarfinnik peqarput taakkunanilu Namminersorlutik Oqartussat oqartussaasuupput. Toqqartorneqarsimasut takuneqarsinnaapput uani www.nunagis.gl.
Taamaaliornikkut oqartussaasutut akisussaaffik sinaakkuserneqarlunilu aalajangersaaffigineqarpoq, ilaatigut saliisarnermut aamma umiasuakunik piaanermut kiisalu eqqagassanut allanut nunamiiginnartunut tunngasut, taakkulu umiarsualivimmi malittarisassat atuuttut aqqutigalugit maleruagassiugaallutik.
Immikkoortuni toqqarneqarsimasuni Naalakkersuisut tassaapput oqartussaasuusut. Qitiusumik umiarsualivinnut oqartussaasuuvoq tassaavoq, Kommuninut, Nunaqarfinnut, Isorliunerusunut, Attaveqaqatigiinnermut Ineqarnermullu Naalakkersuisoqarfik. Sumiiffimmi umiarsualivimut oqartussaaffik RAL-imut suliassanngortinneqarnikuuvoq. Taamaalillunilu umiarsualiveqarfimmi imartamut tamanna atuuppoq.
Umiarsualiveqarfimmi immikkoortoq nuna (umiarsualivinnut oqartussaaffeqarfiusup iluatungaaniittoq) aamma immap tungaanut, oqartussaaffik kommunimut suliassanngortinneqarnikuuvoq, saliisarneq eqqagassanillu assartuisarneq eqqartaatigalugit.
Imartap mingutsinneqarneranut tunngasut, imaani avatangiisit illersorneqarnissaat pillugu Inatsisartut inatsisaannit maleruagassiorneqarnikuusoq, tassunga Pinngortitamut, Avatangiisinullu Naalakkersuisoqarfik pisuni tamani oqartussaasuuvoq.
Umiarsuakunik aamma imartami sukujuit puttalasut allat peerneqarnissaat, Imaatigut angallannermut aqutsisoqarfimmit maleruagassiorfigineqartarput, imaatigut sillimaniarneq pillugu inatsit naapertorlugu. Oqartussaasorlu tassaavoq Imaatigut angallannermut aqutsisoqarfik.